Farmers’ scheme increased महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी २०२५ मध्ये मोठी आनंदाची बातमी आली आहे. केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेसोबतच राज्य सरकारच्या नमो किसान योजनेतून मिळणारी रक्कम वाढवण्यात आली असून, आता शेतकऱ्यांना वार्षिक एकूण १५,००० रुपये मिळणार आहेत. या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे राज्यातील लाखो शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक दिलासा मिळणार आहे.
नमो किसान सन्मान निधीची वाढीव रक्कम
महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नुकतीच केलेल्या घोषणेनुसार, राज्य सरकारकडून नमो किसान योजनेंतर्गत देण्यात येणाऱ्या रकमेत ३,००० रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. आतापर्यंत राज्य सरकारकडून शेतकऱ्यांना वार्षिक ६,००० रुपये मिळत होते, परंतु आता ही रक्कम वाढून ९,००० रुपये झाली आहे. केंद्र सरकारकडून प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेतून मिळणारे वार्षिक ६,००० रुपये अशा प्रकारे दोन्ही योजनांचे एकत्रित लाभ मिळवून शेतकऱ्यांना आता वर्षाला १५,००० रुपये मिळणार आहेत.
लाभार्थी शेतकऱ्यांना दिलासा
ही वाढीव रक्कम शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेती खर्चासाठी आणि दैनंदिन गरजा भागवण्यासाठी मोठा आधार ठरणार आहे. विशेषतः लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांसाठी ही योजना वरदान ठरणार आहे. कृषि क्षेत्रातील वाढत्या खर्चाचा सामना करण्यासाठी ही वाढीव रक्कम शेतकऱ्यांना मदत करेल. शेतीसाठी लागणारी खते, बियाणे, कीटकनाशके आणि इतर साहित्य यासाठी होणारा खर्च भागवण्यासाठी या रकमेचा उपयोग शेतकरी करू शकतात.
पीएम किसान सन्मान निधीचा १९वा हप्ता वितरित
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते नुकताच बिहारच्या भागलपूर येथून प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेचा १९वा हप्ता वितरित करण्यात आला आहे. या अंतर्गत देशभरातील लाभार्थी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट २,००० रुपये जमा करण्यात आले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली वनामती येथे राज्यस्तरीय कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.
या कार्यक्रमामध्ये पीएम किसान योजनेचा १९वा हप्ता आणि नमो शेतकरी योजनेचा ५वा हप्ता राज्यातील पात्र शेतकऱ्यांना वितरित करण्यात आला. महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात या योजनेची रक्कम थेट जमा करण्यात आलेली आहे.
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी ही केंद्र सरकारची महत्त्वाकांक्षी योजना आहे, जी २०१९ मध्ये सुरू करण्यात आली. या योजनेंतर्गत:
- देशभरातील सर्व लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना वार्षिक ६,००० रुपयांचे आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
- ही रक्कम तीन समान हप्त्यांमध्ये (प्रत्येकी २,००० रुपये) शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट जमा केली जाते.
- या योजनेचा उद्देश शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेती खर्चासाठी आर्थिक मदत करणे आणि त्यांचे उत्पन्न वाढवण्यास सहाय्य करणे हा आहे.
- या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना पोर्टलवर नोंदणी करावी लागते.
नमो किसान योजनेची वैशिष्ट्ये
महाराष्ट्र सरकारने प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेच्या धर्तीवर नमो किसान योजना सुरू केली आहे. या योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:
- महाराष्ट्रातील पात्र शेतकऱ्यांना आता वार्षिक ९,००० रुपयांचे आर्थिक सहाय्य दिले जाईल.
- ही रक्कम तीन समान हप्त्यांमध्ये (प्रत्येकी ३,००० रुपये) शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट जमा केली जाते.
- पीएम किसान योजनेच्या लाभार्थ्यांना नमो किसान योजनेचाही लाभ मिळतो.
- राज्यातील छोटे, सीमांत आणि मध्यम शेतकरी या योजनेचे लाभार्थी आहेत.
योजनेचा लाभ कसा घ्यावा?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी पुढील पद्धतीचा अवलंब करावा:
१. पीएम किसान पोर्टलवर नोंदणी: सर्वप्रथम शेतकऱ्यांनी प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेच्या अधिकृत वेबसाईट (pmkisan.gov.in) वर नोंदणी करावी.
२. आवश्यक कागदपत्रे: नोंदणीसाठी आधार कार्ड, बँक खात्याचे तपशील, ७/१२ उतारा, आधार लिंक केलेले बँक खाते इत्यादी कागदपत्रे आवश्यक आहेत.
३. सत्यापन प्रक्रिया: नोंदणीनंतर तहसील किंवा तालुका पातळीवर अर्जाची तपासणी केली जाते आणि पात्र शेतकऱ्यांची यादी केंद्र सरकारकडे पाठवली जाते.
४. अर्जाची स्थिती तपासणे: शेतकरी त्यांच्या अर्जाची स्थिती पीएम किसान पोर्टलवर तपासू शकतात.
५. रकमेचे वितरण: पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात रक्कम थेट जमा केली जाते.
पात्रता
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी आणि नमो किसान योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पुढील पात्रता निकष आहेत:
- अर्जदार शेतकरी असावा.
- शेतजमिनीचे मालकी हक्क किंवा कुळ म्हणून शेती करणारा असावा.
- उच्च उत्पन्न गटातील, निवृत्तिवेतनधारक आणि आयकर भरणारे नागरिक या योजनेसाठी अपात्र आहेत.
- शेतकऱ्याचे आधार क्रमांक बँक खात्याशी जोडलेले असावेत.
अपात्र लाभार्थी
पुढील व्यक्ती या योजनेसाठी अपात्र आहेत:
- संवैधानिक पदावर असलेले अधिकारी/कर्मचारी
- माजी आणि सध्याचे मंत्री, खासदार, आमदार, महापौर इत्यादी.
- मासिक ८,००० रुपयांपेक्षा जास्त निवृत्तिवेतन घेणारे व्यक्ती.
- आयकर भरणारे नागरिक.
- व्यावसायिक नोंदणीकृत संस्था, कृषि संस्था इत्यादी.
योजनेची महत्त्वपूर्ण फायदे
प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी आणि नमो किसान योजनांचे अनेक फायदे आहेत:
१. आर्थिक सहाय्य: शेतकऱ्यांना वार्षिक १५,००० रुपयांचे थेट आर्थिक सहाय्य मिळते.
२. शेती खर्च भागवणे: ही रक्कम शेतकऱ्यांना बियाणे, खते, कीटकनाशके आणि इतर शेती खर्च भागवण्यासाठी मदत करते.
३. ऋणमुक्ती: काही प्रमाणात शेतकऱ्यांना कर्जमुक्त होण्यास मदत होते.
४. आत्मनिर्भरता: शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या अधिक स्वावलंबी बनवण्यास मदत करते.
५. थेट लाभ हस्तांतरण: या योजनेंतर्गत रक्कम थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते, त्यामुळे मध्यस्थांची गरज पडत नाही.
नमो किसान योजनेतून मिळणाऱ्या रकमेत ३,००० रुपयांची वाढ करून महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील शेतकऱ्यांप्रती आपली बांधिलकी दाखवली आहे. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या योजनांचे एकत्रित लाभ मिळवून शेतकऱ्यांना वार्षिक १५,००० रुपये मिळणार आहेत, ही बाब निश्चितच स्वागतार्ह आहे. शेतीच्या खर्चात सातत्याने होत असलेली वाढ लक्षात घेता ही वाढीव रक्कम शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देण्यास मदत करेल.
शेतकऱ्यांनी या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी त्वरित पीएम किसान पोर्टलवर नोंदणी करावी आणि आवश्यक ती कागदपत्रे सादर करावीत. तसेच, ज्या शेतकऱ्यांनी आधीच नोंदणी केली आहे, त्यांनी आपली माहिती अद्ययावत करून घ्यावी. याद्वारे शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेती व्यवसायास नवी दिशा देण्यास आणि त्यांचे जीवनमान उंचावण्यास मदत होईल.